Đại biểu Quốc hội đề nghị cân nhắc khi bổ sung Tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp

0
39

Sáng 24/5, tiếp tục chương trình làm việc tại Kỳ họp thứ 3, Quốc hội nghe trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự số 100/2015/QH13 và thảo luận về các nội dung cụ thể của dự thảo Luật. Báo cáo của Ủy ban thường vụ Quốc hội cho biết, trên cơ sở tiếp thu ý kiến của đa số đại biểu Quốc hội và theo đề nghị của Chính phủ, dự thảo Luật đã bổ sung Điều 217a – Tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp. Nhiều đại biểu đề nghị nên cân nhắc khi bổ sung quy định này trong dự thảo Luật.

Đại biểu Quốc hội đề nghị cân nhắc khi bổ sung Tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp

Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội đã thảo luận và cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự số 100/2015/QH13, theo đó, đa số ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị bổ sung 01 điều luật mới về Tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp để xử lý hình sự hành vi kinh doanh đa cấp trái phép, tránh để xảy ra hậu quả rồi mới xử lý về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản như một số vụ án liên quan đến kinh doanh đa cấp vừa qua. Một số ý kiến đề nghị không bổ sung Tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp vào Bộ luật hình sự.

Trình bày trước Quốc hội về Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự số 100/2015/QH13, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cho biết, Ủy ban thường vụ Quốc hội nhận thấy, kinh doanh đa cấp là phương thức kinh doanh hiện đại, nếu tuân thủ đúng pháp luật thì sẽ phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, nếu kinh doanh theo phương thức đa cấp mà vi phạm quy định của pháp luật thì sẽ tiềm ẩn nguy cơ gây ra hậu quả rất lớn. Thực tế vừa qua, nhiều vụ kinh doanh đa cấp vi phạm quy định của pháp luật đã gây thiệt hại cho hàng chục nghìn người, chủ yếu là người dân nghèo ở các vùng nông thôn. Vì vậy, tiếp thu ý kiến của đa số đại biểu Quốc hội và theo đề nghị của Chính phủ, dự thảo Luật đã bổ sung Điều 217a – Tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp trong Dự thảo Luật quy định:

1. Người nào tổ chức hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp mà không có giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp hoặc không đúng với nội dung giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp thuộc một trong các trường hợp sau đây, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 174 và Điều 290 của Bộ luật này, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm:

a) Đã bị xử phạt vi hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm;

b) Thu lợi bất chính từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;

c) Gây thiệt hại cho người khác từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Thu lợi bất chính 1.000.000.000 đồng trở lên;

b) Gây thiệt hại cho người khác 1.500.000.000 đồng trở lên;

c) Quy mô mạng lưới người tham gia từ 100 người trở lên.

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.


Đại biểu Bạch Thị Hương Thủy - Hòa Bình phát biểu tại Hội trường bày tỏ ủng hộ với quy định của dự thảo Luật

Đại biểu Bạch Thị Hương Thủy – Hòa Bình phát biểu tại Hội trường bày tỏ ủng hộ với quy định của dự thảo Luật

Thảo luận về nội dung này tại Hội trường, đại biểu Quốc hội Bạch Thị Hương Thủy – tỉnh Hoà Bình cho rằng, trong thời gian qua, trong hoạt động kinh doanh đa cấp trá hình đang ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường diễn ra ở hầu hết các tỉnh trong cả nước với những thủ đoạn tinh vi, đánh vào tâm lý hám lợi của một số người dân. Lợi dụng những kẽ hở của người dân, một số đối tượng đã biến tướng phương thức bán hàng này để trục lợi mà hành vi phổ biến là tội phạm lợi dụng hoạt động kinh doanh đa cấp trá hình để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản như kinh doanh tiền ảo, thực phẩm chức năng, khóa học làm giàu, chăm sóc sức khỏe, bất động sản và đầu tư tài chính…

Thực tiễn, công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm thời gian qua cho thấy tình hình hoạt động kinh doanh đa cấp trái phép ở nước ta diễn biến phức tạp, gây hậu quả rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng như vụ công ty cổ phần thương mại cộng đồng Việt lừa đảo chiếm đoạt 108 tỷ của 2.929 người dân, công ty liên kết Việt lừa đảo chiếm đoạt hơn 2.000 tỷ của 45.000 người dân. Để phòng ngừa và kịp thời ngăn chặn hậu quả của việc vi phạm các quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp gây ra thì dự thảo luật cần bổ sung quy định loại tội phạm vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp là cần thiết và phù hợp với nhu cầu xã hội hiện nay.

Đại biểu Bạch Thị Hương Thủy cũng lưu ý, trong kinh doanh phương thức đa cấp, người tổ chức là người đứng đầu, người đứng ra thiết lập mạng lưới điều hành, tổ chức hoạt động kinh doanh. Tất cả những người tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp đều phải ký hợp đồng với người tổ chức và doanh thu từ hoạt động bán hàng đa cấp đều chuyển về cho người tổ chức. Do vậy, cần thiết kế các quy định xử lý nghiêm đối với người cầm đầu tổ chức. Đối với người tham gia mạng lưới trong các vụ kinh doanh theo phương thức đa cấp, có rất nhiều người tham gia mạng lưới theo nhiều tầng lớp khác nhau, thông thường những người này chỉ hưởng hoa hồng từ người tổ chức chi trả. Nếu xử lý những người này, phạm vi sẽ rất rộng và phức tạp. Đại biểu đề nghị dự thảo luật chỉ quy định xử lý người tham gia nếu đủ cấu thành tội đồng phạm với người tổ chức, còn các đối tượng tham gia mạng lưới thì nên xem xét để có hướng xử lý phù hợp.

Trong khi đó, đại biểu Quốc hội Bùi Văn Xuyền – tỉnh Thái Bình lại đề nghị cân nhắc chưa nên bổ sung tội mới này vào Bộ luật hình sự. Đại biểu phân tích, đây là tội mới chưa được báo cáo đánh giá đầy đủ những lý do cũng như sự cần thiết và tác động của việc bổ sung tội phạm này vào Bộ luật hình sự. Báo cáo giải trình cũng nêu ý kiến của đại biểu Quốc hội là một số vụ việc xảy ra vừa qua như việc kinh doanh đa cấp gây thiệt hại lớn, gây bức xúc trong nhân dân, còn nguyên nhân và việc xử lý như thế nào thì cũng chưa được giải trình một cách rõ ràng. Đồng thời, theo đại biểu, luật hình sự đã bỏ tội danh về kinh doanh trái phép trong Bộ luật hình sự năm 1999 vì nó không phù hợp với tình hình thực tế hiện nay vì người dân được làm tất cả những gì mà pháp luật không cấm, nay có thêm một tội kinh doanh đa cấp trái phép là không phù hợp.

Đại biểu cho rằng với thiết kế như Điều 217a thì chưa chắc đã xử lý hình sự được các vụ việc tương tự xảy ra trong thực tiễn vừa qua vì các doanh nghiệp này đều đã được cấp phép đăng ký kinh doanh rất đầy đủ. Hơn nữa, việc thiết kế khung hình phạt của tội phạm này cao nhất mới có 5 năm tù, nhẹ hơn rất nhiều so với tội lừa đảo để chiếm đoạt tài sản tại Điều 174 và tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản tại Điều 290 có khung hình phạt cao nhất là 20 năm tù hoặc chung thân. Như vậy, nếu không cẩn thận thì việc bổ sung tội mới sẽ là nơi để trốn không phải xử lý hình sự về tội lừa đảo hoặc tội phạm về sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông và phương tiện điện tử để chiếm đoạt tài sản.


Đại biểu Phạm Trí Thức - tỉnh Thanh Hóa đề nghị cân nhắc khi bổ sung tội về kinh doanh đa cấp trái phép trong dự thảo Luật

Đại biểu Phạm Trí Thức – tỉnh Thanh Hóa đề nghị cân nhắc khi bổ sung tội về kinh doanh đa cấp trái phép trong dự thảo Luật

Đồng tình với điều này, đại biểu Quốc hội Phạm Trí Thức – tỉnh Thanh Hóa cho rằng, để phù hợp với sự phát triển kinh tế – xã hội và hội nhập quốc tế sâu rộng của nền kinh tế thì trước những đòi hỏi của công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, cần cân nhắc việc truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi kinh doanh trái phép. Quy định chỉ truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hoạt động kinh doanh đa cấp trái phép mà không phải tất cả các hình thức kinh doanh trái phép như dự thảo luật là không bảo đảm sự công bằng trong chính sách hình sự. Trường hợp kinh doanh đa cấp trái phép có dấu hiệu chiếm đoạt tài sản của người khác đã được Bộ luật hình sự năm 2015 điều chỉnh xử lý như Điều 174 tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Điều 175 tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản và bằng những chế tài khiêm khắc hơn rất nhiều.

Đại biểu Phạm Trí Thức nêu rõ, trong thời gian qua, loại tội này ngay từ đầu đã mang dấu hiệu lừa đảo, dùng các thủ đoạn gian dối như những trường hợp dù không phải sĩ quan quân đội cao cấp nhưng lại mặc trang phục sĩ quan quân đội cao cấp, đi xe biển xanh rồi về các địa phương trống giong cờ mở phối hợp với một số cán bộ cơ sở địa phương mở các cuộc gặp mặt, quảng cáo rất rầm rộ làm cho người dân tin tưởng. Hơn nữa, với thủ đoạn lợi nhuận rất cao để người dân địa phương bị mắc lừa. Đây không phải là việc kinh doanh trái phép mà ngay từ đầu đã mang dấu hiệu lừa đảo.

Mặt khác, dấu hiệu cấu thành tội phạm được quy định trong điều luật gồm không có giấy phép thì hiện nay chúng ta đã bỏ truy cứu trách nhiệm hình sự đối với nội dung này. Đối với dấu hiệu kinh doanh theo phương thức đa cấp không đúng với nội dung giấy chứng nhận đăng ký, theo đại biểu là còn rất mơ hồ, khó áp dụng và tính khả thi chưa cao. Vì vậy, đại biểu đề nghị nên cân nhắc rất kĩ và phải tính toán lại khi quy định điều luật này.

Chinhphu.vn

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here