Giới khoa học dự đoán thế nào về tương lai thế hệ con cháu chúng ta?

0
91

Một trong những thú vui được yêu thích nhất của loài người là đưa ra những dự đoán không chính xác về tương lai.

Giới khoa học dự đoán thế nào về tương lai thế hệ con cháu chúng ta?

Vào năm 1930, thành viên nội các và bạn thân của Winston Churchill là F.E. Smith đã dự đoán thế giới sẽ ra sao vào năm 2030. Mặc dù thế giới ngày nay không hoàn toàn giống với tưởng tượng của Smith – nhưng vẫn còn 13 năm nữa mới đến giới hạn thời gian mà ông đặt ra, và nhiều giả thuyết của ông cũng khá xác đáng.

Những dự đoán chính xác

Smith đã dự đoán chính xác di truyền học sẽ đóng vai trò quan trọng trong phát triển con người, nhưng ông cho rằng quá trình sinh sản và ra quyết định hôn nhân chứ không phải công nghệ mới là yếu tố thúc đẩy. Và mặc dù nhận thấy nhu cầu về năng lượng tái tạo, nhưng ông nghĩ nước, chứ không phải mặt trời, lại đóng vai trò trung tâm trong cuộc cách mạng về năng lượng trong tương lai.

Thú vị nhất là Smith thấy được máy móc sẽ ngày càng định hình thế giới trong tương lai, ông chỉ không đoán được rằng trí tuệ nhân tạo một ngày nào đó sẽ ưu tú hơn cả bộ não người. Ông cũng tin rằng những người có tri thức sẽ “miễn nhiễm với những sự hấp dẫn hào nhoáng sáo rỗng bên ngoài và những lý lẽ phi lý”, nhưng các chiến dịch trang cử đã cho thấy ông hoàn toàn sai.

Xét hoàn cảnh vào năm 1930 khi mà xe hơi còn chưa phổ biến thì Smith đã làm được một việc phi thường khi vẽ ra một bức tranh về tương lai khá chính xác. Tuy nhiên, viễn cảnh về năm 2030 của ông so với những gì sẽ xảy ra trong 100 năm tới sẽ ra sao?

Giới khoa học dự đoán thế nào về tương lai thế hệ con cháu chúng ta? - Ảnh 1.

Củng cố năng lực con người

Tiền đang được đổ ngày càng nhiều vào các dự án có mục đích kết nối não người với máy tính. Một trong những dự án nổi bật nhất là Neuralink của Elon Musk, nhắm đến mục tiêu phát triển một phương tiện hỗ trợ giao tiếp giữa bộ não và một vi mạch. Nếu các dự án như thế này thành công, con người sẽ không phải lo lép vế so với máy móc ở nơi làm việc.

Củng cố năng lực không chỉ giới hạn ở trí thông minh, và bản thân Smith cũng tin rằng đến thời điểm này con người sẽ sống được tới 150 tuổi. Ông đưa ra giả định này dựa trên việc loại bỏ các căn bệnh, trong đó có ung thư. Tuy nhiên, trong khi tuổi thọ trung bình đã tăng từ 31 (1900) lên 72 hiện nay (với phụ nữ Nhật Bản là 87), nhưng chất lượng cuộc sống lại không đồng thời tăng lên.

Rất có thể sự kết hợp giữa con người và máy móc, và quá trình điện toán hóa DNA sẽ là các yếu tố chủ chốt giúp chúng ta có tuổi thọ dài hơn và trí thông minh vượt trội hơn.

Tương lai của ngành năng lượng

Hiện nay, chỉ khoảng 20% năng lượng xuất phát từ các nguồn tái tạo được. Tuy nhiên đây là bước tiến đáng kể so với mức 13,2% vào năm 2012, tất cả là nhờ vào 2 yếu tố: Công nghệ và hiệu quả kinh tế quy mô lớn. Biểu hiện rõ nhất là năng lượng mặt trời đã giảm 85% chỉ trong thập niên vừa qua và ô tô điện đã bắt đầu xuất hiện trên thị trường.

Khi các nước đang phát triển tăng trưởng cao, nhu cầu về điện của họ sẽ tăng lên. Trong khi giá dầu đã giảm xuống còn khoảng 50 USD/thùng, thì OPEC và Nga chắc chắn sẽ tiếp tục thao túng giá dầu bằng cách thu hẹp nguồn cung mỗi khi giá dầu quá thấp. Khi phải đối mặt với lựa chọn đảm bảo khả năng tự lực về năng lượng nhờ các nguồn năng lượng tái tạo hoặc dựa vào một quốc gia khác, có vẻ như các nước đang phát triển sẽ ưu tiên lựa chọn đầu tiên.

Giới khoa học dự đoán thế nào về tương lai thế hệ con cháu chúng ta? - Ảnh 2.

Công nghệ và xã hội

Gần như chắc chắn Trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ bỏ xa con người ở các chức năng định lượng. Sức mạnh điện toán sẽ ngày càng tăng lên, bên cạnh đó giá thành các loại máy tính và chip sẽ rẻ đi. Vì thế, việc phát triển công nghệ thực sự thông minh có lẽ là hướng đi mà mọi xã hội theo đuổi.

Công nghệ cần thiết cho xe tự lái đã khá phát triển và sẽ trở thành chính thống trong một vài năm nữa. Có thể rất nhiều việc làm ở mọi ngành của con người sẽ mất do AI, nhưng dự đoán được quy mô dịch chuyển xã hội theo hướng này là cực kỳ khó.

Theo các nhà nghiên cứu ở Đại học Ball State, 85% trong số 5,6 triệu việc làm sản xuất mất đi trong giai đoạn 2000-2010 là do thay đổi về công nghệ. Điều này cho thấy một sự thật là xã hội có thể sản xuất ra của cải vật chất nhiều hơn với ít người hơn. Tuy nhiên, bất chấp quá trình tự động hóa đang tăng lên, tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ lại giảm đi kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính, và hiện tượng này cũng diễn ra ở nhiều nước phát triển khác. Vì thế, kết quả có thể là khi tự động hóa xuất hiện dần ở các ngành, các động lực thị trường sẽ lấp đầy khoảng trống và tạo ra thêm việc làm.

Các hệ thống xã hội trong tương lai

Một viễn cảnh khác có thể là đa phần cư dân trên thế giới sẽ thất nghiệp. Đây là viễn cảnh mà Bill Gates đã dự đoán và không xa lắm so với dự đoán của Smith từ năm 1930. Tuy nhiên, ý tưởng một cá nhân có một công việc hay theo đuổi một sự nghiệp là một khái niệm khá mới trong lịch sử tồn tại lâu dài của con người.

Giới khoa học dự đoán thế nào về tương lai thế hệ con cháu chúng ta? - Ảnh 3.

Thường thì những xã hội như La mã Cổ đại, phải có một chính thể cai trị dựa vào lực lượng nô lệ để duy trì sự tồn tại của mình. Trong thời Trung cổ, các xã hội phong kiến vận hành theo mô hình tương tự – những người nằm ở dưới đáy cấp bậc xã hội phải lao động trong khi tầng lớp tinh hoa làm nhiệm vụ cai trị.

Nếu có quá ít công việc được tạo ra, có thể thế giới tương lai sẽ quay về với các hệ thống xã hội như vậy. Các cá nhân sẽ thực hiện một chức năng như kiểu quản trị và năng suất cũng như thành công của một người sẽ được xác định bằng năng suất và hiệu suất của các “nhân công người máy” mà người đó quản lý.

Ngoài ra, có vẻ vì hầu hết các quốc gia phát triển đều có tỷ lệ sinh thấp, dân số toàn cầu sẽ giảm đi. Bên cạnh đó, cuộc cách mạng năng lượng tái tạo nhiều khả năng sẽ thành công, và vì thế sẽ có đủ nguồn lực trên trái đất để giúp mọi người có khả năng vận hành một hệ thống “tiểu phong kiến” của chính mình, với một số người máy dưới quyền.

Những mối đe dọa từ tương lai

Trái với tuyên bố của Smith, chính trị sẽ tiếp tục lôi cuốn những cảm xúc cơ bản và hiếm khi xoay quanh những ý tưởng sáng suốt, hợp lý và thiết thực. Lịch sử loài người cho thấy điều này không dễ gì thay đổi trong một trăm năm tới. Trên thực tế, lịch sử đã có rất nhiều ví dụ về các xã hội bước lùi. Chẳng hạn như thời kỳ Đen tối (tiền Trung cổ) đã kéo dài vài thế kỷ và rất nhiều công nghệ đã mất đi, và chỉ xuất hiện lại ở thời kỳ Trung cổ.

Thật may là nhờ quá trình toàn cầu hóa, khả năng xảy ra một thời kỳ đen tối nữa là không cao. Tuy nhiên, dù cho các chính phủ có theo đường lối thị trường tự do hay không, thì một hệ thống kiểu xã hội chủ nghĩa vẫn còn là ẩn số và các hậu quả tương ứng đối với công nghệ là không thể dự đoán được. Nhưng có vẻ chắc chắn là vai trò của tôn giáo sẽ tiếp tục suy giảm khi khoa học liên tục mang lại những câu trả lời cho loài người.

Hơn nữa, tỷ trọng dành cho an sinh xã hội trong cơ cấu GDP sẽ ngày càng tăng, nghĩa là nhu cầu về dịch vụ công không được đáp ứng bởi tăng trưởng kinh tế. Nếu các nước tiếp tục tiêu tốn phần lớn nguồn vốn của quốc gia, thì sẽ làm chậm bước tiến của sự thay đổi. Bên cạnh đó, các mạng xã hội lớn trong nhiều năm vẫn không có được tác động hữu hình lên cuộc sống của con người. Nếu xã hội tiếp tục chúi mũi vào việc chia sẻ ảnh những chú mèo dễ thương chứ không phải ảnh khám phá không gian, thì tiến bộ về công nghệ chắc chắn sẽ gặp nhiều cản trở.

Kể từ khi Neil Armstrong đặt chân lên mặt trăng, có vẻ như ta không làm được gì nhiều ngoài không gian. Tất nhiên, nếu Elon Musk thành công trong việc chinh phục sao Hỏa thì đây sẽ không còn là vấn đề nữa.

Giới khoa học dự đoán thế nào về tương lai thế hệ con cháu chúng ta? - Ảnh 4.

Thế giới ngày mai

Vào năm 2130, những bộ óc sáng tạo hàng đầu hiện nay – Elon Musk, Jeff Bezos, Bill Gates cùng với bạn bè và người nối nghiệp – đều không còn nữa. Những bộ óc mới và giỏi hơn sẽ xuất hiện và định hình lại thế giới theo tham vọng của riêng họ.

Nhìn chung, dự đoán của F.E. Smith về năm 2030 phần nhiều đều sai. Mặc dù vậy, ngoài cuộc cách mạng về năng lượng, con người vẫn chưa tìm ra được câu trả lời cho những vấn đề mà ông nêu ra từ gần 100 năm trước.

Vì thế, cấu trúc xã hội và thái độ chứ không phải công nghệ mới là yếu tố ngăn cản những gì có thể xảy ra trong thế kỷ tới. Dù gì đi nữa thì tương lai cũng chứa đựng rất nhiều điều đáng để chúng ta mong mỏi và phấn khích chờ đợi.

Theo Trí Thức Trẻ

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here